Тылгыны-Маҥаас нэһилиэктэрин үйэлээх доҕордоһуутун 55 сыллаах үбүлүөйүн умнуллубат түгэннэрэ.

Көрсүһүү бастакы күнэ.
Муус устар 6 күнүгэр сарсыарда 8 чааска ыаллыы нэһилиэкпит Тылгыныбыт дьоно – сэргэтэ,  баһылык Иванов Егор .Афанасьевич. салайыытынан уонча массыына, 80 ча киһилээх дэлэгээссийэ автоколонна буолан,ытык Маҥаас  сиригэр үөрэ-көтө айаҥҥа турунан, үөрүү-көрүү аргыстаах, сарсыарда 11 чааска ыалдьытымсах Харбаала нэһилиэгэр киирэн кэллилэр. Долгутуулахх түгэни бэлэхтээн, аартыктан уулуссаны биир гына Маҥаас нэһилиэгин дьоно-сэргэтэ  ыалдьыттары илиилэригэр былаахтаах, кэрэчээн саарыктардаах уруйдуу-айхаллыы көрүстүлэр.Уонтан тахса массыына сигнала, үбүлүөйгэ аналлаах умнуллубат түгэни өйгө – санааҕа иҥэрдилэр.  Үөрэ-көтө истиҥник көрсүбүт  Маҥаас олохтоохторугар ыалдьыттарбыт, барҕа махталларын эттилэр.  Бу кэнниттэн кулууп дьиэҕэ киирэн, регистрация ааһан, минньигэс итии астаах нэһилиэк эдэр хаһаайкалара Мария Егорова, Мария, Татьяна Тимофеевалар ыалдьыттары  буфекка тото-хана аһаттылар                                                       Эбиэккэ дылы, остуол оонньуулара тэтимнээхтик ыытыллыннылар Күнүс икки чаастан үбүлүөйдээх тэрээһини үөрүүлээхтик чааһын арыйыы буолла. Икки нэһилиэк баһылыктара Егор Иванов, Николай Илларионов, өр сылларга Тылгыны нэһилиэгэр баһылыгынан үлэлээбит, икки нэһилиэк доҕордуу сыһыанын өр сылларга, салайсан кэлбит, кэлин Бүлүү улууһун ветеринария управлениятыгар начальнигынан үлэлээбит, тыа хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ Гаврил Петров, уонна урукку Күүлэт совхоз комсомольскай тэрилтэтин секретарынан үлэлээбит, Иосиф Мискяев эҕэрдэ тыл эгэлгэтин эттилэр, доҕордоһуу сыһыан өссө күүһүрдүн, үйэлэртэн – үйэлэргэ ыччаттарбытыгар тэнийэн, күөдьүйэн  истин диэн этиннилэр.                                                                                  

Ньиргиэрдээх музыка арыаллаах, спортивнай оонньуу кыттааччылара парадтаан киирдилэр, ытык мааны бэтэрээн, урукку көрсүһүүлэр абсолютнай чемпионнара туспа бөлөх буолан, аалай кыһыл ленталарын иилиммитинэн инники хааман күрэхтэһиини киэргэттилэр.  Күрэхтэһии икки нэһилиэк эмблемалаах былааҕын чулуу спортсмен дьоммут кыырай мэҥэ халлааҥҥа дохсун ытыс тыаһынан доҕуһуоллатан үөһэ кыыратан таһаардылар.                      Дьэ, бу кэнниттэн кэтэһиилээх, өрө күүрүүлээх халбас харата хапсаҕай күрэҕэ, дьону-сэргэтэ үмүөрү тардан, кулууп дьиэтин саалата ыһыынан-хаһыынан оргуйан олордо.Тустуук уолаттар,ыччаттар олус табыллан,илин-кэлин түсүһэн көрөөччүлэргэ умнуллубат түгэннэри бэлэхтээтилэр.                               Сыана үөһээ мас тардыһыытын күрэҕэ, ыйааһыннарынан,эр дьоҥҥо уонна дьахталларга ыытыллан,саала иһэ оргуйан олордо. Мас тардыһыыта киһиттэн илии күүһүн эрэйэр успуорт биир кыраһыабай көрүҥэ буолар. Көрөөччүлэр кыттааччыларга ытыс тыаһын бэлэхтээн,ыһыытаан-хаһыытаан ,дьоннорун өйөөтүлэр.                                                                                                                    

Күрэхтэһии иккис күнэ. Муус устар 7 күнүгэр сарсыарда 9 чаастан оскуола дьиэтигэр салгыы минньигэс астаах сандалыга олорон итии үүттээх чэйтэн, ас арааһа остуол муҥунан, хотойорунан тардыллан турарыгар минньигэстик аһаан күммүт саҕаланна, — диэн ыалдьыттар астыммыттарын бэлиэтииллэр.                                             Бу кэнниттэн успуорт саалатыгар кыраҕы харахтаах, сымса туттунуулаах охчуттар илин-кэлин түһүстүлэр. Салгыы тирии мээчиги өрүтэ көтүтэр,волейболист ыччаттар ,волейболга күрэхтэһэн көрөөччүлэр ыһыытаан-хаһыытаан сүрдээх тыҥааһыннаах оонньуу буолан ааста. Маҥаас нэһилиэгэ дьахталларга, 2 хамаанданы , эр дьоҥҥо 1 хамаанданы туруордулар. Тылгыны нэһилиэгиттэн дьахталлар уонна эр дьоннор хамаандалара күрэхтэстилэр.                                                                                         Бу кэнниттэн кулууп дьиэ саалатыгар,убаһа бириистээх, хапсаҕайга абсолютнай күрэхтэһии тыҥааһыннаах түгэннэрин көрдүбүт. Испиискэ маһа да батар сирэ суох кулууп иһэ толору киһи. Чахчы даҕаны, дьиҥнээх доҕордоһуу, успуорт бырааһынньыга ньиргийэн ааста. Хапсаҕай абсолютнайа үгүс киһини үмүөрү тардан, ыһыынан-хаһыынан кулууп иһэ оргуйан олордо. Абсолютнай чемпионунан Маҥаас уола Өркөн Григорьев буолан, Тылгыны баһылыга Егор Иванов туруорбут бирииһин ылла.  Хапсаҕай бүтээтин кытта ,икки нэһилиэк дьоно-сэргэтэ канат тардыһан күүстэрин холоннулар,көрөөччүлэргэ умнуллубат түгэни бэлэхтээтилэр.

Дуобакка дьахталларга.

3 м. Петрова Самира(Маҥаас), Маҥаас олохтоох дьаһалтата туруорбут бирииһин ылла. 2 м. Трофимова Алиса(Маҥаас), Тылгыны нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо Васильев Г.С. туруорбут бирииһинэн наҕараадаланна. 1 м. Григорьева Евдокия(Тылгыны), Тылгыныттан Долгунова А.Ф.туруорбут сыаналаах бирииһин ылла.       Эр дьоҥҥо. 3 м.Иванов Владислав(Тылгыны),Маҥаас нэһилиэгиттэн анал бириис. 2. Андреев  Владимир(Тылгыны), Маҥаас нэһилиэгиттэн Герасимов С.Е туруорбут бирииһинэн наҕараадаланна. 1 м. Саввин Василий(Маҥаас), Тылгыныттан Борисов П.П-Хомдьоо оҕолоро,аймахтара туруорбут сыаналаах бириистэрин туттардылар.

Шахмат дьахталлар

3 м. Тарасова Туйаара (Маҥаас) анал бирииһинэн наҕараадаланна. 2 м. Григорьева Евдокия(Тылгыны),Маҥаастан Лазарева Т.Т.туруорбут бирииһин ылла. 1 м.Трофимова Алиса(Маҥаас) Григорьева Е.Д.анал бирииһинэн уонна Мосов Я.Я дьонноро туруорбут анал мэдээллэринэн, бириистэринэн наҕараадаланна.                                                                                                 Эр дьоҥҥо 3 м. Саввин Василий(Маҥаас), Маҥаас нэһилиэгин кулуубун бирииһин ылла. 2 м.Иванов Николай(Тылгыны), Маҥаастан Гаврильев Н.И.аатыттан харчынан бириис ылла. 1 м. Иванов Петр(Тылгыны), Тылгыныттан Иванов А.Е.оҕолоро туруорбут анал бириистэринэн наҕараадаланна.                                                                                                      Хабылык дьахталларга 3 м.Петрова Самира(Маҥаас), Маҥаастан Иванов Е.Е туруорбут бирииһин ылла. 2 м. Иванова Анастасия(Тылгыны), Петров Г.Г.туруорбут анал бирииһин ылла. 1 м.Поскачина Александра (Маҥаас),Егорова Е.Н уонна Тылгыныттан Михайлова М.Д, анал бириистэринэн наҕараадаланна.                                                                              Хабылык эр дьон 3 м. Тутукаров Василий(Тылгыны),Маҥаастан Филиппов Иннокентий анал бирииһинэн наҕараадаланна. 2  м.Васильев Егор(Тылгыны) Мосов Г.Я бирииһин ылла 1 м.Львов Рустам (Маҥаас) ,Тылгыныттан Поскачин А.Н.анал бирииһинэн наҕараадаланна.                  Хаамыска дьахталларга 3 м. Петрова Саргылана(Маҥаас), Егорова В.Г.туруорбут анал бирииһин ылла. 2 м.Львова Оксана(Маҥаас), Степанова А.С.анал бирииһин тутта. 1 м.Петрова Самира (Маҥаас), Андреев В.А.туруорбут анал бирииһинэн наҕараадаланна.                                              Хаамыска эр дьон 3 м. Петров Ариан (Тылгыны),Васильев А.К.анал бирииһин ылла 2 м. Тутукаров Василий(Тылгыны), Степанов А.Е.анал бирииһин ылла. 1 м. Львов Рустам(Маҥаас), Алексеева С.И. анал бирииһинэн наҕараадаланна.                                                                                                    Теннискэ дьахталларга 3 м. Львова Оксана(Маҥаас), Поскачин М.Н.анал бирииһин ылла. 2 м. Герасимова Христина(Тылгыны),Тимофеев И.И.анал бирииһин ылла. 1 м. Григорьева Евдокия (Тылгыны), Маҥаас оскуола-саадын бирииһин ылла.                                                                                                       Теннискэ эр дьоҥҥо 3 м. Андреев Владимир (Тылгыны),набор инструментов. 2 м.Михайлов Ариан(Маҥаас),Сметанин П.Ф.туруорбут анал бирииһэ 1м. Степанов Альберт(Тылгыны), Васильев А.Г. анал бирииһэ.                 Ох саа дьахталларга 3 м.Григорьева Евдокия(Тылгыны),Тылгыны администрациятын бирииһэ,набор инструментов. 2 м.Михайлова Полина(Маҥаас), Егоров Егор бирииһин ылла. 1 м. Захарова Евгения (Тылгыны),Маҥаас школа-садын анал бирииһинэн наҕараадаланна.                         Ох саа эр дьоҥҥо 3 м. Мыскатов Семен(Маҥаас), күлүүс наборунан ылла. 2 м. Петров Ариан (Тылгыны),Маҥаас нэһилиэгин анал бирииһин ылла. 1м.  Поскачин Михаил(Тылгыны),Маҥаас нэһилиэгэ туруорбут остуолун ылла. Ох  бэтэрээн дьахталлар 3 м. Иванова Марина (Маҥаас) 2 м. Львова Оксана (Маҥаас) 1 м. Васильева Елена(Тылгыны) Бу кыргыттарга Тылгыны олохтоох дьаһалтатын аатыттан бириистэри туттардылар.                                              Ох бэтэрээн эр дьон 3 м. Дмитриев Владимир(Маҥаас)анал бириис ылла.        2 м.Поскачин Игнат(Тылгыны),»Булчут»маҕаһыын сертификатын ылла.          1 м.Григорьев Аян (Тылгыны), 5000 тыһ сертфикатынан наҕараадаланна.       Хапсаҕай 57 кг 3 м.Токоемов Гаврил (Маҥаас) анал бирииһи тутта, Маҥаастан Егоров А.Н.бирииһин ылла  2 м .  Николаев Герман (Тылгыны), Тылгыныттан Филиппов В.Н уонна Иннокентьев Н.Н 10  тыһ. уу харчынан бирииһинэн наҕараадаланна. 1 м. Васильев Николай (Тылгыны),Иннокентьев Александр бирииһинэн наҕараадаланна.                                                                   Хапсаҕай 65 кг 3 м. Иванов Роман (Маҥаас),Дмитриев Ю.И. аатынан бирииһи тутта  2 м. Николаев Айаан (Маҥаас),Попов Е.Е.,уу харчынан 10 тыһ ылла 1 м.Львов Андрей  (Маҥаас),Петров Д.А.оҕолоро туруорбут телевизор бириистэрин ылла.                                                                              Хапсаҕай 75 кг 3 м. Петров Алгыс(Маҥаас), Васильев А.И.туруорбут бирииһин ылла 2 м.Обутов Константин(Маҥаас), Васильев Е.10 тыһ харчытын ылла 1 м.Григорьев Алексей(Маҥаас), Дмитриев В.Н.анал  бирииһин ,30  тыһ  «Ателье мебели»диэн маҕаһыынтан сертификатынан наҕараадаланна.                                                                                                                  75 кг үөһээ ыйааһыҥҥа 3 м. Дмитриев Василий (Маҥаас), Кириллов С.Х.аатынан анал бирииһи ылла. 2м.Цыпандин Николай(Маҥаас), Неустроев С.быһах ылла 1 м.Григорьев Александр (Маҥаас), Матвеев Г.В.10 тыһ харчынан бирииһэ                                                                                                Бэтэрээннэр 75 кг үөһээ 2 м.Васильев Егор(Тылгыны), Федотов Ф.В.аатынан 8 тыһ.ылла 1 м.Васильев Константин(Тылгыны),Маҥаастан Прокопьев Николай бирииһин ылла. 75 кг үөһээ хапсаҕайга 3 м. Васильев Иван(Тылгыны),Мосов М.А  анал бирииһин ылла. 2 м.Васильев Александр(Маҥаас),Неустроев С.В.туруорбут бирииһин ылла 1 м.Григорьев Алексей., Петров Данил сиэннэрэ туруорбут 20 тыһ.харчытын ылла.    Дьахталларга мас тардыһыыта, 60 кг 3 м.Поскачина Диана (Тылгыны), Иванов И.И.оҕолоро туруорбут бириистэрин ылла 2 м.Михайлова Полина (Маҥаас),Григорьев Константин анал бирииһэ 1 м.Николаева Александра (Маҥаас),Петров Евгений 10 тыһ харчытын ылла.                                                    Мас тардыһыыта дьахталларга 70 кг 3 м.Егорова Маргарита (Тылгыны), Михайлов Иван туруорбут набор инструментов ылла  2 м.Тимофеева Мария(Тылгыны), Иванова М.Е.5000 тыһ харчытын ылла. 1 м.Степанова Марианна(Маҥаас),Трофимовтар ааттарынан 10 тыһ харчы ылла.    Дьахталларга 70 кг үөһээ ыйааһыҥҥа 3 м.Тимофеева Анастасия (Тылгыны), Аркадий Сергеевич аатынан анал бириис 2 м. Жиркова Айталина (Маҥаас), Степанов П.Е.5000 тыһ ылла 1 м.Григорьева Евдокия(Тылгыны), «Сайдыы түмсүү»аатыттан (Тылгыны),10 тыһ харчынан наҕараадаланна.                 Эр дьоҥҥо мас тардыһыыта,65 кг 3 м.Поскачин Игнат (Тылгыны),Тимофеева В.В.анал бирииһин ылла. 2 м.Николаев Айаан(Маҥаас), Фрейман М.Х бирииһин ылла 1 м.Кылабысов Айнат(Тылгыны),»Күүлэт»сопхуос салайааччыларын 11 тыһ  харчытын ылла.           Мас тардыһыыта 75 кг эр дьоҥҥо 3 м.Григорьев Алексей (Маҥаас), Саввинова аатынан С.Е.оҕолорун бирииһин ылла, 2 м.Кылабысов Айнат (Тылгыны), Потапов К.Е.аатынан анал бириис 1 м.Обутов Константин(Маҥаас), дружбанан наҕараадаланна                                                    Мас тардыһыыта 75 кг үөһээ эр дьоҥҥо 3 м.Мандаров Мичил (Маҥаас), Павлова Дария туруорбут бирииһин ылла 2 м. Белолюбскай Евгений (Тылгыны), Васильев С.С анал бирииһин ылла 1 м.Мыскатов Мыскат (Маҥаас), Мискяев И.С ,Афанасьев Н.С.анал бириистэрин ылла                      Волейбол дьахталларга 3 м. Маҥаас-2 хамаандата. 2 м. Маҥаас-1 хамаандата 1 м. Тылгыны хамаандата. Хамаанда бары оонньооччуларыгар бириистэри туттардылар.                                                                                    Волейболга  эр дьоҥҥо 2 м. Тылгыны хамаандата 1 м.Маҥаас хамаандата. Хамаанда бары оонньооччуларыгар бириистэри туттардылар.                         Волейболга «Бастыҥ оонньооччу»анал ааты ыллылар Дьахталларга: Васильева А.М — Тылгыны,5000 тыһ. Эр  дьоҥҥо:Степанов Т.И.,5000 тыһ. Бирииһи туруордулар:Тылгыныттан, Григорьев В.С.аатынан кэргэнэ,бииргэ төрөөбүттэрэ кинилэр оҕолоро.                                                                                   Анал бириистэр Тылгыны олохтоох дьаһалтатын аатыттан, баһылык Иванов Е.А.,Тылгыны кэскиллээх спортсменнарыгар Петров Ариаҥҥа,Анисимов Николайга бириис туттартаата.                                  РФ культуратын туйгуна, РФ географическай обществотын чилиэнэ, журналист, культура бочуоттаах үлэһитэ, тулхадайбат доҕордоһуу уһун сылларга салайан, үйэтиппит  Иванов Иван Елисеевич аатынан анал бирииһи, Тылгыны нэһилиэгин  «Түһүлгэ»сынньалаҥ киинигэр (компьютернай уонна журнальнай  остуолу) уонна Тылгынытааҕы саҥа тэриллибит түмэлгэ эмиэ остуол бэлэхтээтилэр. Бэлэҕи Иван Елисеевич кэргэнэ Мария Кононовна, кыргыттара: Изабелла, Степанида ,уола Капитон Иванович Ивановтар туттардылар.

 

                                                                                                            

Тылгыны — Маҥаас доҕордоһуутун 55 сыллаах үбүлүөйүн түмүк санаатын Тылгыны нэһилиэгин баһылыга Иванов Е.А. махтала:  «Дьэ бу курдук, ыалдьытымсах дьоннордоох Маҥаас нэһилиэгин салалтатыгар, олохтоохторугар Тылгыны нэһилиэгин салалтатын уонна дьонун-сэргэтин аатыттан махталбытын тиэрдэбит. Икки уруулуу, доҕордуу нэһилиэк тулхайдыйбат доҕордоһуута өссө күүһүрэн истин, бэйэ-бэйэбитигэр көмөлөсүһэн, сүбэ-ама бэрсиһэн,эдэр ыччаттар аҕам саастаах дьоннорбут олоххо киллэрбит көрсүһүүлэрин салгыы сайыннара туруохтара диэн эрэнэбит. Нэһилиэкпит салалтатын уонна мин,баһылык, Иванов Е.А.тус бэйэм ааппыттан, бу 80-ча киһилээх дэлэгээссийэни төттөрү-таары илдьиигэ,аҕалыыга бэйэлэрин чааһынай массыыналарынан таспыт сыыдам сырыылаах суоппардарга махтаныам этэ. Ол курдук, Прокопьев С.И, Долгунов А.С, Васильев И.Е, Петров Р.С, Васильев Е.Г, Поскачин М.А, Мосов М.М, Тутукаров  В.А ,Васильев Х.Д, Тутукаров С.В. оскуола  автобуһугар Матвеев П.В, Герасимов Г.П, дьаһалта суоппарыгар Николаев Александрга ,дьоммутун-сэргэбитин таһыыга сүҥкэн көмөнү оҥордугут. Бу улахан тэрээһини тэрийсиигэ көмөлөспүт бары үлэһиттэрбэр, Тылгыныбыт спортсменнарыгар, култуурунай чааһын бэлэмнээбит «Түһүлгэ»сынньалаҥ киин кэллэктиибигэр, бары тэрилтэлэргэ, ас  бөҕөнү  астаабыт нэһилиэк  Далбар Хотуттарыгар уонна саамай амарах санаалаах, спонсорскай бириистэри туруорбут бука бары дьоммутугар улахан махтал буолуохтун. Нэһилиэкпит олохтоохторо бары бу тэрээһиҥҥэ кылааттарын киллэрдилэр. Бу олус хайҕаллаах дьыала. Икки күннээх доҕордоһуу түһүлгэтэ этэҥҥэ түмүктэнэн ,сыыдам сырыылаах массыыналарбытыгар олорон,дойдубутугар айаннаан кэллибит. Ытыктабыллаах Тылгыны, Маҥаас нэһилиэктэрин олохтоохторо!   Үтүө үгэскэ кубулуйбут Тылгыны-Мацаас  нэһилиэктэрин до5ордуу көрсүһүүлэрин 55 сылын бэлиэтээтибит. Тэрээьиццэ дьоммут-сэргэбит икки өттуттэн өрө көтө5үллэн туран кытыннылар.  Ыаллыы сытар Маҥаас нэһилиэгин олохтоохторугар бу көрсүһүүнү ис сурэххититтэн кыһаллан тэрийбиккитигэр Тылгыны дьонун-сэргэтин аатыттан бар5а махталбын тиэрдэбин! Тэрээьин кэмигэр дьоннортон «Бу көрсүһүүнү 5 сыл буолбакка — сылын кыччатыахха» диэн этиилэр киирдилэр. Этиниилэри септее5унэн аа5ан, сүбэлэһэн баран, аныгыскы көрсүһүүгэ 2026 сыл муус устарыгар  Тылгыныга ыҥырабыт!                                                                                             Биһиги инникибит — ыччаттарбыт. Кинилэр түмсүүлээх, сахалыы сайа5ас санаалаах, культура5а, спортка сайдыылаах, үлэни өрө тутар буоллахтарына — биһиги бары дьоллоох дьон буолабыт. Дойду үрдүнэн араас уларыйыы-тэлэрийии, сайдыы балысхан хардыылара биһигиттэн эмиэ олоххо саҥалыы, сөптөөх  көрүүлэри эрэйэллэр.                                                                                 Итини этэн туран, аныгыскы керсуьуугэ культура салаатыттан  фольклорга, хореография5а, вокалга уо.д.а. көрүҥнэри зачетка киллэрэн күрэхтэһиэхпит диэн биллэрэбит. Э5эрдэни кытта, «Тылгыны нэьилиэгэ» МТ баьылыга Егор Иванов”.                                                                                                          Дьэ, ити курдук, бүтүн Саха сирин да үрдүнэн суох,  икки нэһилиэк Түҥ өрүс түбэтин доҕордуу сыһыана,  үйэлэртэн үйэлэргэ, уота – күөһэ умуллубакка, үтүө дьоммут ааттарын үйэтитэн, ытык дьоммут ыйан биэрбит суолларынан, уостан – уҕараан хаалбакка өссө тэтимирэн,  чолбон сулустуу ыраахтан ыҥыра – угуйа, сыдьаайа туруохтун!!!                                                                                                      

                                 Изабелла Тимофеева, Виталина Григорьева икки нэһилиэк библиотекардара