Аҥаһан турар түннүктэрэ
Иҥнэри барбыт күрүөлэрэ
Дууһабын олустук таарыйар.
Биhиги өбүгэлэрбит, ытык кырдьаҕастарбыт төрөөн – үөскээн олохсуйбут өтөхтөрүн, кииннэрэ түспүт балаҕаннарын ытыктыыллара, убаастыыллара. Ол курдук ыарахан да, үөрүүлээх да түгэннэригэр ыаллыы олорбут дьукаахтарын кытта өйөһүүлэрэ, аймах-билэ дьонноругар, төрөөбүт алаастарыгар, айылҕаларыгар истиҥ сыhыаннара, тапталлара үтүө үгэс буолан дириҥ өйдөбүлү хаалларбыттара ыччаттарыгар, бастыҥ холобур буолара. «Сурт кэриэстээх буолан сураҕырар, өтөх төҥүргэстээх буолан өйдөнүллэр, өбүгэ ыччаттаах буолан үйэтийэр» диэн сахаларга мээнэ эппэттэр. Өбүгэлэрбит дьиэ олоҕуттан киһи этин – сиинин туруга эрэ буолбакка, кэлэр кэскилин дьылҕата хайдах тутулуктааҕын билэллэрэ. Хас биирдии ыалга дьолун биһигэ, тыйыс тымныылаах сахабыт сиригэр, харыстанар көмүс ньээкэ уйата – сылаас, сырдык дьиэбит буолар. Өбүгэттэн кэлбит сиэринэн, саҥа ыал буолан, үгүс сиэри – туому тутуһан сир ылан, күрүөлэнэн – хаһааланан, саҥа дьиэ акылаатын түһэринэн, уйабытын оҥостобут. Онтон билигин тыа сиригэр олорор, үгүс уустуктардаах курдук буолан иһэринэн, ыал көһүүтэ үгүс буолла. Ким эрэ оҕотун киэҥ сиргэ үөрэттэрэ, ким эрэ олорор усулуобуйа суоҕуттан, сорох ыарыһахтыыр буолан көһүү элбээтэ. Онон кыра дэриэбинэ эстии суолугар киирбитэ, мэлдьэх буолбатах. Биһиги дэриэбинэ иһигэр, саамай үчүгэй, талыы сирдэригэр, сыччах 50 – н кураанах уһаайба, күрүөтэ сууллан, сорох дьиэ түннүгэ да суох аҥаһан тураллара көрөргө сүөргү. Хаһан эрэ манна дьоллоох баҕайы эдэр ыаллар олордохторо, оҕо төрөтөн иэримэ дьиэни иччилээн, иитэр сүөһүлэрин күрүөлээн – хаһаалаан. Дойдуларын быраҕа барбыттара, олох ыараханын тулуйбакка, Үлэлээри, дьон сиэринэн олороору, киэҥ сир дьолун амсайа, сайдыы суолун батыһан барбыттара. Билиҥҥи эдэр ыччат, дэриэбинэлэригэр тохтообот буолуулара, төрүөтэ тугуй?! Төрөппүт иитиитэ дуу, аныгы олох содула дуу?! Төрөөбүт дойдуну ытыктаабат буолуу, бу сиэрэ суох быһыы дии, саныыбын. Хас биирдии киһи, төрөөбүт дойдутугар бэриниилээх буолара ытык иэс, курдук урут оскуола саҕана үөрэтэллэрэ. Үүммүт сайдыбыт, үөрэхтэммит киһи нэһилиэгэр, тугу эмит туһалааҕы оҥорбут киһи диэн толкуйдаах буолуохтаах. Биһиги саҕанааҕы иитиибит оннук буолара. Мэлдьэх буолбатах билигин төрөппүттэр, оҕолорбутун: “Оҕом улааттаҕына, тыаҕа олорбокко, сүөһү кутуругун манаабакка, киэҥ сиргэ олоруо үөрэхтэниэ, үлэлиэ дии”сорох «Кэбиис, оҕобун манна ыҥырбаппын, куорат олоҕор олордун. Үлэлиэ. Ипотеканнан дьиэ ылыныа. Бэйэм сүөһүбүн эспэппин доҕор. Харчы оҥорон оҕобор көмөлөһүөм» – диэн оҕолорбут кып – кыраларыттан, олохторун настройкалыыбыт. Ол иһин үөрэхтэрин бүтэрээт, идэлэринэн да үлэ көстүбэккэ, сорох атыыһыт буолар, сорох мээнэ үлэни үлэлиир, хамнас аахсаары. Сыл аайы холобурдаан эттэххэ, биһиги кырыкый нэһилиэкпититтэн, кырата 10 – ча оҕо студент буолар, ол курдук үөрэҕин биир оччо оҕо бүтэрэр ээ, уонна төттөрү төннүбэттэр. Тыа сирэ, дьиҥэ сайдара буоллар, баран хаалбыт нэһилиэкпит олохтоохторо төннөн кэлиэхтэрэ дуо, диэн санаа үүйэ – хаайа тутар. Өбүгэлэрин олохторун, торҕо буруоларын төттөрү унаардыахтара буолуо дуо?! Суох, барбыт төннүбэт, кэлбэттэрин сэрэйэбин. Үчүгэй холумтаннаах, этэҥҥэ олорбут өтөхтөрүн саатар ыччаттарынан, төттөрү сөргүттэрэн, алаһаларын иччилээн, аал уоттарын оттон, көрдөһөн – ааттаһан алы гынан олохсуттахха эрэ, тыа сирэ сайдыа. Олох сал5анан бара турарын тухары төрөппүттэрбитин утумнааhын бара туруохтаах. Үтүө үгэс быhыытынан төрүттэрбитин умнубакка, үөрэтэн кинилэр үтүө майгыларын, олорбут олохторун, мындыр толкуйдарын кэлэр көлүөнэ ыччакка иҥэрэн, сайыннаран иhэрбит буоллар, үүнэр ыччаппытыгар ытык иэспит буолуох этэ. Төрөөбүт дэриэбинэни чөлүгэр түһэрии, бу эдэр ыччаппыт ытык иэһин курдук иитиэххэ.
